سلام اللَّه - مشرف گرديده ، جبهء خود را به خاك آن درگاه منور گردانيدم . چه خوش باشد كه بعد از انتظارى * به اميدى رسد اميدوارى عصرى « جناب مستطاب آقا ميرزا مهدى زاده » « جناب حجةالاسلام » و جمعى ديگر از آقايان طلاب ديدن آمدند و فردا صبح « حضرت حجةالاسلام والمسلمين آقاى آخوند ملا محمد كاظم » - منَّ اللَّه تعالى على الاسلام به طول بقائه - بعد از درس با جمع كثيرى از طلاب تشريف آوردند و دو سه ساعت توقف كردند واقعاً : دولت ندهد خداى كس را به غلط در تمام اخلاق حسنه و صفات مستحسنه ، سرآمد روزگار است . مسايلى كه مدتها بود در خاطر نگاه داشته بودم ، پرسيده و جواب گرفتم . ويژگىهاى شهر نجف حقيقتاً « نجف اشرف » شهرى است نزديك به عالم آخرت و طلاب آنجا خيلى خوش وضع و خوش حالت و قهراً مرتاض هستند . هواى « نجف » بىاندازه گرم است . روزها خيلى گرم مىشود . اگر سرداب نباشد ، نمىتوان زندگى كرد . عصرها كه باد مىآمد ، به عين مثل شعلهء آتش بود كه از نزديك او انسان عبور كند . با جناب مستطاب شريعتمدار « حاج شيخ جواد » زادهء مرحوم « حاجى شيخ مهدى » كه ساكن « حضرت عبدالعظيم » و نواده « مرحوم حاجى كنى » است و سه چهار سال است در « نجف اشرف » مشغول تحصيل هستند ، شوخى كرده مىگفتم : بعد از برگشتن هر قدر از اموال و نفوس مردم را به هدر كنيد ، عوض يك روز رياضت اينجا مىشود . شب‌هاى « نجف » بهتر از « كربلا » است . پشه كم‌تر دارد و غالباً باد دارد ، ليكن روز خيلى گرم مىشود . آب هم كم است ، به خصوص هر هفته‌اى يك روز بادى بلند مىشود كه نقود و ريگ در مجراى آب مىريزد . گاهى اين قدر مىريزد كه مسدود مىكند و دو